ύμνος στη δέσμευση

ida-poster

Πολωνία,ύπαιθρος, αρχές της δεκαετίας του 1960, θα μπορούσε να είναι και 1860, καιρός παγωμένος, μια δόκιμη μοναχή λίγο πριν ορκιστεί παντοτινή αφοσίωση στο «θείο» ,συναντά τη θεία της, μοναδική συγγενή της, εισαγγελέας ορκισμένη κάποτε στο κομμουνιστικό καθεστώς και τώρα «δεσμευμένη» στην υπόθεση «αυτοκάθαρση»…

η πρώτη, η Αννα, ή Ida (Agata Trzebuchowska), και η δεύτερη η Wanda (Agata Kulesza),εβραϊκής καταγωγής, θα αναζητήσουν τα ίχνη των γονιών της μικρής καλόγριας, ίχνη χαμένα σε ένα ιστορικά ντοστογιεβσκικό περιβάλλον , σε ένα πολιτικά μισερό περιβάλλον, ώστε αυτό το περίεργο και αταίριαστο ζευγάρι ανθρώπων να ανακαλύψει τον τάφο των εξοντωμένων εβραίων γονιών, μέσα από ένα ταξίδι που καθυστερεί τόσο ώστε η Wanda να ανακαλύψει πολλά και για τη δική της διαταραγμένη συναισθηματική κατάσταση και η Ida να περάσει τις δικές της δοκιμασίες,τις εντελώς διαφορετικές από εκείνες του μοναστηριού…

η σχέση μεταξύ της Ida και της Wanda είναι αόριστη: συγκάτοικοι, θεία και ανιψιά, οιονεί μητέρα και οιονεί κόρη,αντιμετωπίζουν το χάσμα των γενεών που μοιάζει αγεφύρωτο, όπως και το χάσμα μεταξύ εκείνων που έζησαν τη φρίκη του πολέμου, ενώ η νέα γενιά τυχερή φτάνει στην ενηλικίωση σε περιόδους σχετικής ηρεμίας σε ένα νέο κόσμο μιας δημοκρατίας,όπου αργά στα νυχτερινά κέντρα δέχεται τα πρώτα σκιρτήματα του πολιτισμού της δεκαετίας του ’60 υπό τους ήχους του σαξοφώνου…

ναι, στο ταξίδι τους, η Ida και η Wanda θα πάρουν κάποιον που κάνει ωτοστόπ, έναν τζαζ σαξοφωνίστα, τον Lis (Dawid Ogrodnik)…

ida 3

όμως στην πραγματικότητα , ακόμα κι αν ο κόσμος γλεντάει ή καλλιεργεί τη γη του ελεύθερα, ο πόλεμος δεν έχει τελειώσει η Wanda το γνωρίζει πολύ καλά , υπήρχαν Πολωνοί θέλησαν να συνεργαστούν, καταγγέλλοντας τους Εβραίους ανάμεσά τους, άλλοι τους βοήθησαν, κρύβοντάς τους μακριά, υπήρξαν όμως άλλοι, με συμπεριφορές διφορούμενες, με το ένστικτο του εισαγγελέα εκείνη ξέρει ποιοι είναι αυτοί οι άνθρωποι  και ποιος θα της πει την αλήθεια …

ένα δράμα του Pavel Pawlikowski που κοιτάζει λοξά, αλλά με ειλικρίνεια θέματα του πολωνικού καθολικισμού, τον αντισημιτισμό, τον πόλεμο, την σχέση εκκλησίας κράτους

θα μπορούσε να είναι ένα δράμα του Bella Tar ή του Aki Kaurismaki ή…

δεν έχει σημασία, είναι μια ταινία ζοφερή, αστεία και λυπηρή, εξαιρετικά φωτογραφημένη σε φωτεινό ασπρόμαυρο, με ψήγματα κλασικού ποιήματος!

με τριάντα περίπου σελίδες σενάριο γραμμένο από τον Pawlikowski και την Rebecca Lenkiewicz και με ελάχιστο προϋπολογισμό, πάντα κόντρα στις συμβάσεις του εμπορικού κινηματογράφου , εξάλλου είναι θεατρικός συγγραφέας, σπάει την ταινία σε πλάνα,πότε επιταχύνοντας και πότε επιβραδύνοντας …

άρπαξε αν μπορεί να πει κανείς μια ιδέα,την αρχική, για το σενάριο, το οποίο φυσικά είναι χρήσιμο πράγμα, θα δημιουργήσει σκηνές και διαλόγους, όμως κατά τη γνώμη μου ο Pawlikowski δεν κλείδωσε μέσα του τους ήρωές του το χρησιμοποίησε απλά σαν περίγραμμα, σαν πηλό και κατόπιν έπλασε τους χαρακτήρες, παράλληλα με την κατάσταση εκφράζοντα με τον πιο απλό τρόπο μια περίπλοκη αλήθεια και δημιούργησε μια ταινία ύφους και αποφάσεων που θα απολάμβαναν θεατές εξοικειωμένοι σε ιδιαίτερες ιστορίες, με δύο ή τρεις ιδιαίτερους χαρακτήρες, ιδιαίτερη πλοκή και ιδιαίτερους χώρους…

οι απαραίτητες πληροφορίες σχετικά με την περίοδο, τους χαρακτήρες και το παρελθόν τους μέσα από υπό γωνία λήψεις, εικόνες και κάδρα σε μια συνεχή απορρόφηση,τίποτε από τα συνήθη κόλπα του κινηματογράφου που προκαλούν συγκίνηση…

εύρεση, κίνηση, επινόηση, απόσταξη κι ανάδυση της ουσίας διαφορετικών ζωών…

η Ida δεν ήταν ηθοποιός, αλλά φοιτήτρια φιλοσοφίας στο πανεπιστήμιο, το γεγονός αυτόκαθώς και η μία από εκείνες τις πολύ σπάνιες περιπτώσεις όπου οι νέοι σήμερα που δεν έχουν καμία επιθυμία να πάει να γίνουν ηθοποιοί την καθιστά ιδανικό χαρακτήρα!

η Wanda μεθυσμένη και πικρή, οικεία, θυμίζει πτυχές του εαυτού μου ή ανθρώπους έχω γνωρίσει, κατατρύχεται από τύψεις, κι αποκαλύπτει το σταλινικό παρελθόν της, αναπνέει και παίζει στο δικό της ρυθμό,ιδανικά άγρια και υπερβατική…

ida2

θα τολμήσω να πω πως ένιωσα σαν να παρακολούθησα ένα κρύο, υγρό ντοκιμαντέρ, μια προσέγγιση ενός κεφαλαίου της ιστορίας της Πολωνίας, θα μπορούσα να πω πως παρακολούθησα μια μουσική παράσταση  με θέμα τον συνεχή αγώνα του ανθρώπου να δώσει μορφή στο θολό παρελθόν ή να πάρει αποφάσεις για το μέλλον κι αφού σε μένα το συναίσθημα και η σκέψη ήταν ένα αδιάσπαστο πράγμα, ο δημιουργός της ταινίας μου δημιούργησε την άποψη πως δεν είναι ίσως μόνο σκηνοθέτης αλλά και συγγραφέας, ποιητής, ζωγράφος, γλύπτης ή συνθέτης, κι έφτασα σε αυτό το συμπέρασμα απλά κλειδώνοντας τον εαυτό μου μέσα στα πλάνα …

η πολωνική γλώσσα, το ζοφερό θέμα, οι άγνωστοι ηθοποιοί για κάποιους θα ήταν αρκετά απελπιστική αιτία να μη δουν την Ida, αλλά εγώ την είδα δυο φορές, γιατί όλα όσα χρειαζόμουν ήταν εκεί: απλότητα, μεγάλες φωτογραφίες, περιεκτικά λιτό σενάριο από τον πρώτο αναστεναγμό, μέτρο, ακρίβεια, ένταση, ποίηση εικόνων, ατμόσφαιρα εποχής, μια ευκαιρία για να ανακαλύψει κανείς την προέλευση, την αλήθεια, την πίστη και τις δυνατότητες επιλογής, μια πολωνική ιστορία που αντικατοπτρίζει την αναζήτηση ταυτότητας μιας ολόκληρης ηπείρου…

ένα σπάνιο στολίδι: δεν είναι μόνο η ομορφιά της φωτογραφίας ή η αξιοθαύμαστη υποκριτική, αλλά μια ιδιαίτερη γεύση που παραμένει μέρες  μετά τη λήξη της ως μια λεπτή αίσθηση …

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Le Cinéma va à l´école

Blog dédié au projet eTwinning entre Grèce et Espagne du même titre

TIME

Current & Breaking News | National & World Updates

Αυθόρμητες μεταβολές

του Λευτέρη Παπαθανάση

ΧΑΡΗΣ ΜΑΥΡΟΣ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ (*) ΤΑΞΙΔΕΥΤΗΣ (*) ΚΑΠΟΤΕ ΡΟΜΑΝΤΙΚΟΣ

Toutestin Magazine

Art Feedback Machine

Redflecteur

About Art and Politics

απέραντο γαλάζιο

"το μεταξύ φωτεινό διάστημα το λέμε Ζωή..."

lerestnadine

This WordPress.com

Γιάννης Γρηγοριάδης

Ερμηνεύοντας την πόλη

Bouquet of dreams

Yes Darling, but is it Art?

Marionettes Inc.

No strings attached

Harry's Music

Harry Smith's Anthology of American Folk Music

Land Streicher

“Our battered suitcases were piled on the sidewalk again; we had longer ways to go. But no matter, the road is life.” Jack Kerouac