το έλλειμμα του υπάρχοντος σε μια συνάρτηση…

F(x), όπου x: πατρίδα, ελευθερία, χρέος, Θεός… οποιαδήποτε τιμή του συνόλου της ιδεαλιστικής παθογένειας του ρομαντισμού!
 
Τον Κρητικό του Σολωμού τον συνάντησα στον κατεξοχήν τόπο της καθεστωτικής ιδεολογίας, στα μαθητικά θρανία. Ενα εκτρωματικό μείγμα εθνικισμού, δογματικής και Νέας Κριτικής έσπευσε να σαβανώσει το κείμενο, πριν η ανάγνωση χειραφετήσει τους μαθητές. Απ’ όσο θυμάμαι, η κυρωμένη ερμηνεία του μεγαλοφυούς έργου πέτυχε τον στόχο της…
Και ίσως αυτή η κλειστότητα των εκπαιδευομένων απέναντι στο Είναι του ποιήματος να μετέτρεπε την καθεστωτική ιδεολογία σε έναν επικοινωνιακό θόρυβο, ο οποίος εξόριζε το ίδιο το ποιητικό στοιχείο από τη μικρή πολιτεία της αίθουσας,  πράγμα που καθόλου δεν ενοχλούσε τη μεγάλη πολιτεία γύρω από την αίθουσα, αν και δυσαρεστούσε -μάλλον για λόγους τάξης- τον εκπαιδευτικό…
Αποδέκτες ή όχι της επικυρωμένης ερμηνείας του Κρητικού, οι συμμαθητές μου με εγκατέλειψαν μπροστά στο ποίημα, καταφεύγοντας είτε στην αμάθεια της αδιαφορίας είτε στην αποστήθιση – πράγματα που σημαίνουν την ίδια απουσία γνώσης. Και ενώ η διδασκαλία έφερνε αμέσως στο προσκήνιο το μέγα ζήτημα του σολωμικού αποσπάσματος, την αινιγματική «Φεγγαροντυμένη», εγώ δεν μπορούσα να παραιτηθώ από την εμμονή μου στο αίνιγμα της «Αρραβωνιασμένης»…
Για λόγους ρομαντικής ευαισθησίας ή ρητορικής, δεν με απασχολούσε καθόλου το περιεχόμενο της υπερφυσικής μορφής που εμφανίστηκε στον Κρητικό, μεσοπέλαγα. Στο τέλος-τέλος, κάθε ρομαντικός που σέβεται τον εαυτό του οφείλει να εκτεθεί σε οράματα σχετικά με το θείο, τη Φύση, την Ιστορία, την ψυχή…
Εκείνο που κυρίως με προβλημάτιζε ήταν η δύστυχη νέα, την οποία ο ήρωας του ποιήματος αφήνει να πνιγεί, ασχολούμενος με το όραμά του…
Αλλά δεν θα πρέπει να ξεχνάμε πως όλα αυτά συμβαίνουν σε ένα ποίημα και, άρα, στο εσωτερικό ενός προνομιακού υποκειμένου. Ο,τι συνέβη σ’ εκείνο το ναυάγιο, συνέβη επίσης στον τόπο, όπου ο ποιητής συνέλαβε την αλήθεια του ποιήματος -δηλαδή στην συνείδηση της εμπειρίας του…
 
Ηδη η δοκιμασία έχει τεθεί. Ο ήρωας πρέπει να διαλέξει ανάμεσα στον εαυτό του και στον εαυτό του, ανάμεσα στο ιδανικό ποίημα και το εφικτό ποιητικό κείμενο, χωρίς να απολέσει την ταυτότητά του!
 
 
 
Το ναυάγιο αποκτά μια διάσταση, που υπερβαίνει κατά πολύ την παρεύρεση της επιβίωσης. Ο ποιητικός τόπος προσανατολίζεται στη νοηματική ισχύ τού Αλλου, του Επέκεινα, χρεώνοντας τη συνείδηση του ήρωα με την ερμηνεία του ονόματος της ρωγμής. Μια «Φεγγαροντυμένη»: το ιδανικό ποίημα, το υπερβατικό Ολον. Ασφαλώς ναι. Αλλά, μια «Φεγγαροντυμένη» που κρύβεται μάλλον παρά αποκαλύπτεται μέσα στην αφοπλιστική περιγραφή της. Εξάλλου, γύρω σ’ αυτή τη ρωγμή, το Υπάρχον μαίνεται ακόμα, διακυβεύοντας την ύπαρξη της «Αρραβωνιασμένης»: του εφικτού ποιητικού κειμένου.
 
 
Ηδη η δοκιμασία έχει τεθεί. Ο ήρωας πρέπει να μεταβληθεί στο υπέρ πάντων και προπάντων αναποφάνσιμο Ον, το οποίο συνέταξε το ποίημα της συνείδησής του. Πρέπει να αποφασίσει αμέσως, κι έτσι, στρέφεται προς τον μόνο τόπο που εκτείνεται επέκεινα της συμβαντικής κατάστασής του και εντεύθεν του υπαρκτικού του ορίζοντα: προς την προσωπική του ιστορία.
 
 
Η «Αρραβωνιασμένη»-ποιητικό κείμενο παραιτείται από κάθε βοήθεια στον ναυαγό. Ζητά μόνο να σωθεί, να σημειώσει με κάθε κόστος μια παρεύρεση, τόσο μα τόσο ομοιογενή. Ο ποιητής την εκδικείται. Ο ποιητής εκδικείται το ποιητικό κείμενο, νομίζοντας πως έτσι σώζει το ποίημα. Πραγματικά, το έσωσε. Αλλά όχι μόνο σαν απουσία. Το έσωσε επίσης σαν απουσία του ποιητικού κειμένου. Δεν κατάφερε να επιλέξει, να διαχειριστεί, να οργανώσει. Ποιος θα ζητούσε, όμως, τέτοια πράγματα από μια ποιητική μεγαλοφυΐα;
 
(Παρατηρήσεις ποιητικής από τον «Κρητικό» του Διονυσίου Σολωμού του Γιώργου Μπλάνα)
Advertisements

3 responses to “το έλλειμμα του υπάρχοντος σε μια συνάρτηση…

  • Dimitris

    “Καί τέλος φθάνω στό γιαλό τήν ἀρραβωνιασμένη,
    Τήν ἀπιθώνω μέ χαρά, κι ἤτανε πεθαμένη”

    Κι έτσι βρήκε…
    άπατρις ο έρως την αγκάλη μιας γλυκιάς πατρίδας να κουρνιάσει
    κι ένας ρομαντικός μαλάκας την χαρά τον θάνατο να εκθειάσει…

    Death Oh death μεγάλη η χάρη σου

    μα μικρόψυχος πως ήσουνα θαρρώ
    καλύτερα να έπαιρνες και τους δυο…

    Οι λέξεις 42 μου υπολείπονται άλλες 100 και που να τις βρω ο δύσμοιρος ?

    Μου αρέσει!

  • moodytimes

    Kι όπως έχουμε κουβεντιάσει και παλαιότερα ένα απο τα χειρότερα μαρτύρια στα οποία έχω υποβάλει τον εαυτό μου ήταν το διάβασμα «ακαδημαϊκής» και «ενδελεχούς» ανάλυσης ποιημάτων που πολλές φορές ξεπερνούσε σε σελίδες την ίδια την ποιητική συλλογή…»τι θέλει να πει το ποιητή» όπως έλεγε και η Μαλβίνα.
    Αν αγάπησα την ποίηση και την λογοτεχνεία είναι γιατί την άφησα να έρθει σε μένα χωρίς υποτακτικούς και μεσάζοντες.
    Υ.Γ….Τον Λαπαθιώτη τον έμαθα απο έναν στίχο του Παύλου Σιδηρόπουλου.

    Μου αρέσει!

  • katabran

    @ 2

    καμιά φορά στα παραθέματα υπάρχει πολύ ζουμί

    Μου αρέσει!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Le Cinéma va à l´école

Blog dédié au projet eTwinning entre Grèce et Espagne du même titre

TIME

Current & Breaking News | National & World Updates

Αυθόρμητες μεταβολές

του Λευτέρη Παπαθανάση

ΧΑΡΗΣ ΜΑΥΡΟΣ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ (*) ΤΑΞΙΔΕΥΤΗΣ (*) ΚΑΠΟΤΕ ΡΟΜΑΝΤΙΚΟΣ

Toutestin Magazine

Art Feedback Machine

Redflecteur

About Art and Politics

απέραντο γαλάζιο

"το μεταξύ φωτεινό διάστημα το λέμε Ζωή..."

lerestnadine

This WordPress.com

Γιάννης Γρηγοριάδης

Ερμηνεύοντας την πόλη

Bouquet of dreams

Yes Darling, but is it Art?

Marionettes Inc.

No strings attached

Harry's Music

Harry Smith's Anthology of American Folk Music

Land Streicher

“Our battered suitcases were piled on the sidewalk again; we had longer ways to go. But no matter, the road is life.” Jack Kerouac